به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، کارگاه آموزشی «پیشگیری ثانویه از اعتیاد» با هدف ارتقای دانش و توانمندی کارکنان دانشگاه و همتایاران سلامت در زمینه پیشگیری از مصرف مواد، شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر، مداخله به‌موقع و ارجاع به خدمات تخصصی، روز سه‌شنبه ۱۴ مهرماه ۱۴۰۵، به همت اداره ارتباط خانواده با دانشگاهِ مرکز مشاوره دانشگاه برگزار شد.

این برنامه با رویکردی علمی، موضوعاتی همچون ابعاد مختلف مصرف مواد، عوامل خطر و محافظت‌کننده، سطوح پیشگیری، نشانه‌های هشداردهنده، غربالگری و ارزیابی، مداخلات زودهنگام و ضرورت ارجاع به‌موقع افراد نیازمند خدمات تخصصی را مورد بررسی قرار داد.

شهره سادات میرباقری، سرپرست اداره ارتباط خانواده با دانشگاه، با اشاره به وجود مشکل سوءمصرف مواد در برخی دانشجویان، بر ضرورت شناسایی دانشجویان در معرض آسیب در خوابگاه‌ها و دانشکده‌ها توسط همتایاران سلامت روان و ارجاع سریع آنان به مرکز مشاوره تأکید کرد. وی تشخیص نشانه‌های هشدار، برقراری ارتباط مناسب، رعایت محرمانگی، پرهیز از انگ و هدایت افراد به مسیر دریافت خدمات تخصصی را از مهارت‌های مهم همتایاران سلامت دانست.

پریسا عبدی، کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی و مدرس کارگاه، با تشریح جایگاه پیشگیری ثانویه در نظام جامع پیشگیری از اعتیاد، بر اهمیت شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر، ارزیابی وضعیت آنان و مداخله پیش از تشدید و مزمن‌شدن مشکلات مرتبط با مصرف مواد تأکید کرد.

در ادامه، سطوح سه‌گانه پیشگیری تشریح شد. پیشگیری اولیه بر کاهش عوامل خطر و تقویت عوامل محافظت‌کننده پیش از بروز مشکل، پیشگیری ثانویه بر شناسایی زودهنگام، غربالگری، ارزیابی و مداخله در مراحل اولیه و پیشگیری ثالثیه بر کاهش عوارض، جلوگیری از تشدید آسیب و ارتقای عملکرد فرد متمرکز است.

همچنین عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و محیطی مؤثر بر افزایش آسیب‌پذیری در برابر مصرف مواد بررسی شد و نقش حمایت خانوادگی و اجتماعی، روابط سالم، مهارت‌های زندگی و مقابله‌ای و دسترسی به خدمات مشاوره‌ای و تخصصی در کاهش رفتارهای پرخطر مورد تأکید قرار گرفت.

شناسایی نشانه‌های هشداردهنده، غربالگری و ارزیابی افراد در معرض خطر از دیگر محورهای کارگاه بود. در این بخش بر رعایت محرمانگی، حفظ کرامت انسانی، پرهیز از قضاوت و برچسب‌زنی و استفاده از رویکرد غیرانگ‌زننده تأکید شد. همچنین مداخله زودهنگام و ارجاع به‌ موقع به مراکز و متخصصان ذی‌صلاح به‌عنوان دو مؤلفه مهم پیشگیری ثانویه مورد توجه قرار گرفت.

نقش خانواده در شناسایی و حمایت از افراد در معرض خطر، برقراری ارتباط مؤثر، توجه به تغییرات رفتاری، فراهم‌کردن فضای حمایتی و تسهیل دسترسی به خدمات تخصصی نیز بررسی شد. موضوع کاهش آسیب و استفاده از مداخلات علمی و مبتنی بر شواهد برای کاهش پیامدهای جسمی، روانی و اجتماعی مصرف مواد نیز از دیگر مباحث این برنامه بود.

در مجموع، این کارگاه بر شکل‌گیری فرآیندی منسجم از پیشگیری و کاهش عوامل خطر تا شناسایی، غربالگری، ارزیابی، مداخله زودهنگام و ارجاع تخصصی تأکید داشت و نقش آموزش و توانمندسازی کارکنان و همتایاران سلامت را در مواجهه علمی با آسیب‌های مرتبط با مصرف مواد مورد توجه قرار داد.

در پایان مقرر شد مشخصات مراکز جامع سلامت روان دانشگاه که امکان انجام تست رایگان HIV دارند و همچنین مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی که بالغ بر ۳۸۴ مرکز در شمال و شرق تهران و شهرهای ورامین، پاکدشت، قرچک، شمیرانات، پیشوا، فیروزکوه، دماوند و پردیس هستند و خدمات روان‌شناسی رایگان ارائه می‌کنند، برای بهره‌برداری کارکنان و خانواده دانشجویان اطلاع‌رسانی شود.